Je wilt ergens aan beginnen, maar voor je het weet ben je met drie andere dingen bezig. Je hoofd lijkt voortdurend in beweging. Of misschien herken je juist dat je veel nadenkt, snel afgeleid bent en moeite hebt om overzicht te houden, zonder dat je aan de buitenkant bijzonder druk overkomt.

Voor volwassenen met ADHD of ADD kunnen dit herkenbare ervaringen zijn.

Misschien heb je jarenlang gedacht dat je beter je best moest doen. Dat je meer discipline nodig had, beter moest plannen of gewoon minder chaotisch moest zijn.

Maar aandacht, concentratie en het organiseren van je dagelijkse leven zijn niet voor iedereen vanzelfsprekend.

ADHD en ADD bij volwassenen kunnen invloed hebben op werk, relaties, emoties en zelfvertrouwen. Tegelijkertijd ervaart niet iedereen dezelfde kenmerken of problemen.

Wat is ADHD precies? Wat bedoelen we met ADD? En wat kan je helpen om meer inzicht te krijgen in jezelf en beter om te gaan met de uitdagingen die je ervaart?

Wat is ADHD?

ADHD staat voor Attention Deficit Hyperactivity Disorder. Het is een neurobiologische ontwikkelingsstoornis waarbij onder andere aandacht, impulsbeheersing en de regulatie van activiteiten anders kunnen verlopen.

Bij ADHD worden verschillende kenmerken onderscheiden:

• Moeite om de aandacht bij een taak of gesprek te houden.
• Snel afgeleid raken door gedachten of prikkels uit de omgeving.
• Problemen met plannen en organiseren.
• Dingen vergeten of regelmatig spullen kwijtraken.
• Impulsief reageren of handelen.
• Innerlijke of lichamelijke onrust.

Niet iedereen met ADHD is zichtbaar hyperactief.

Sommige mensen hebben vooral moeite met aandacht en concentratie. Bij anderen staan druk gedrag en impulsiviteit meer op de voorgrond.

ADHD begint in de ontwikkelingsperiode. Toch kan het voorkomen dat iemand pas op volwassen leeftijd ontdekt dat bepaalde terugkerende problemen met ADHD samenhangen.

Wat is het verschil tussen ADHD en ADD?

De term ADD wordt nog regelmatig gebruikt, vooral door mensen die zichzelf niet herkennen in het beeld van iemand die voortdurend druk en beweeglijk is.

ADD was vroeger een benaming voor aandachtsproblemen zonder duidelijke hyperactiviteit.

Tegenwoordig wordt ADD niet meer als afzonderlijke officiële diagnose gebruikt. Binnen ADHD spreken we onder andere van een overwegend onoplettend beeld.

Bij deze vorm staan bijvoorbeeld concentratieproblemen, vergeetachtigheid en moeite met organiseren centraal.

Iemand kan van buiten rustig lijken, terwijl het van binnen voortdurend druk is.

Het onderscheid is belangrijk omdat ADHD zich bij verschillende mensen op uiteenlopende manieren kan uiten.

Hoe herken je ADHD bij volwassenen?

ADHD kan op verschillende levensgebieden merkbaar zijn.

Aandacht en concentratie

Je begint enthousiast aan een taak, maar verliest halverwege je aandacht.

Soms lukt het juist om urenlang intensief bezig te zijn met iets wat je interessant vindt, terwijl eenvoudige dagelijkse taken veel moeite kosten.

Dit wordt ook wel hyperfocus genoemd. Het is geen officieel diagnostisch criterium, maar een ervaring die sommige mensen met ADHD herkennen.

Plannen en overzicht houden

Een volle agenda, meerdere verantwoordelijkheden en onverwachte gebeurtenissen kunnen het lastig maken om overzicht te bewaren.

Misschien stel je taken uit, onderschat je hoeveel tijd iets kost of raak je overweldigd wanneer er veel tegelijk moet gebeuren.

Innerlijke onrust

Niet iedereen met ADHD is lichamelijk druk.

Je kunt ook een voortdurende stroom gedachten ervaren, moeite hebben met ontspannen of het gevoel hebben altijd met iets bezig te moeten zijn.

Impulsiviteit

Soms reageer je voordat je goed hebt nagedacht, zeg je iets spontaan of neem je beslissingen waar je achteraf anders over denkt.

De mate waarin deze kenmerken aanwezig zijn en problemen veroorzaken verschilt per persoon.

ADHD, emoties en het zelfbeeld

Naast aandacht en planning kunnen ook emoties een belangrijke rol spelen in het dagelijks leven met ADHD.

Misschien raak je sneller gefrustreerd wanneer iets niet lukt. Of je ervaart spanning wanneer je het overzicht kwijtraakt.

Sommige mensen hebben jarenlang kritiek gekregen omdat ze afspraken vergaten, te laat kwamen of taken niet afmaakten.

Na verloop van tijd kan dat invloed hebben op het zelfbeeld.

Gedachten zoals:

Waarom lukt het anderen wel?

Ik moet gewoon beter mijn best doen.

Ik stel mensen steeds teleur.

kunnen steeds vaker terugkomen.

Wanneer je voortdurend probeert te voldoen aan verwachtingen die niet goed aansluiten bij jouw mogelijkheden, kan dat bijdragen aan stress en onzekerheid.

Daarom is het belangrijk om niet alleen naar de ADHD-kenmerken te kijken, maar ook naar de ervaringen die iemand in de loop van zijn leven heeft opgedaan.

Wat gebeurt er in het zenuwstelsel bij ADHD?

Bij ADHD zijn verschillende hersennetwerken en processen betrokken die een rol spelen bij aandacht, motivatie, impulsbeheersing en het organiseren van gedrag.

Ook neurotransmitters zoals dopamine en noradrenaline spelen hierbij een rol.

Deze processen zijn complex. ADHD kan niet worden verklaard door één stofje, één hersengebied of één toestand van het autonome zenuwstelsel.

Toch kan het autonome zenuwstelsel relevant zijn wanneer iemand met ADHD veel stress of lichamelijke spanning ervaart.

Het autonome zenuwstelsel is betrokken bij processen zoals hartslag, ademhaling en lichamelijke reacties op belasting.

Wanneer je regelmatig overprikkeld of gespannen raakt, kan het behulpzaam zijn om deze reacties te leren herkennen.

Maar ADHD is niet hetzelfde als een ontregeld autonoom zenuwstelsel. Zelfregulatie kan ondersteuning bieden bij het omgaan met stress, zonder daarmee de onderliggende ADHD te behandelen.

Waarom kunnen mensen met ADHD sneller overbelast raken?

Stel je voor dat je moeite hebt om overzicht te houden, regelmatig wordt afgeleid en veel energie besteedt aan het organiseren van dagelijkse taken.

Waar iemand anders misschien weinig bij hoeft na te denken, vraagt dat van jou voortdurend bewuste inspanning.

Wanneer daar werkdruk, gezinsverantwoordelijkheden of spanningen in relaties bij komen, kan de belasting toenemen.

Misschien probeer je dit te compenseren door extra hard te werken, alles uitgebreid te controleren of voortdurend lijstjes te maken.

Die strategieën kunnen nuttig zijn, maar soms worden ze ook vermoeiend.

Daarom is het waardevol om niet alleen te kijken naar wat er misgaat, maar ook naar hoeveel inspanning het kost om alles draaiende te houden.

De strategie achter je gedrag

In mijn werk als hypnotherapeut kijk ik graag naar de betekenis en functie van gedrag.

Dat betekent niet dat ADHD ontstaat door overtuigingen of ervaringen. Wel kunnen mensen met ADHD, net als ieder ander, persoonlijke manieren ontwikkelen om met moeilijke situaties om te gaan.

Stel je voor dat je vaak kritiek hebt gekregen omdat je dingen vergat.

Misschien ben je daardoor extreem zorgvuldig geworden. Je controleert voortdurend je agenda, zegt liever geen nee en probeert te voorkomen dat je fouten maakt.

Wat begon als een manier om problemen te voorkomen, kan later veel spanning opleveren.

Achter die strategie kan een verlangen schuilgaan naar erkenning, zekerheid of vertrouwen.

Het onderzoeken van dergelijke patronen kan helpen om milder naar jezelf te kijken en bewustere keuzes te maken.

Niet alles hoeft daarbij veranderd te worden. Soms gaat het juist om accepteren dat je anders functioneert en ontdekken welke omstandigheden jou ondersteunen.

Wat kun je zelf doen om meer overzicht en rust te ervaren?

Er zijn verschillende manieren om het dagelijks leven met ADHD overzichtelijker te maken.

Welke aanpak voor jou werkt, hangt af van je persoonlijke situatie.

1. Breng structuur aan in je dag

Een voorspelbare dagindeling kan helpen om minder beslissingen tegelijk te hoeven nemen.

Probeer vaste momenten te gebruiken voor terugkerende activiteiten zoals opstaan, maaltijden, administratie en slapen.

Maak de structuur eenvoudig en haalbaar.

2. Maak taken kleiner

Een grote opdracht kan overweldigend voelen.

Verdeel deze daarom in overzichtelijke stappen.

In plaats van het hele huis opruimen kun je bijvoorbeeld beginnen met één lade of één kamer.

Een duidelijke eerste stap maakt het vaak gemakkelijker om te beginnen.

3. Verminder onnodige afleiding

Onderzoek welke omstandigheden je concentratie ondersteunen.

Misschien werk je prettiger in een rustige ruimte, met je telefoon buiten bereik of met een vaste tijd voor bepaalde taken.

Het gaat niet om alle prikkels vermijden, maar om een omgeving creëren die bij jou past.

4. Herken spanning en overbelasting

Sta regelmatig stil bij wat je in je lichaam merkt.

Ben je gespannen? Voel je onrust? Heb je behoefte aan beweging, rust of afwisseling?

Door deze signalen eerder te herkennen, kun je bewuster omgaan met belasting.

5. Onderzoek je verwachtingen

Vraag jezelf af welke eisen je aan jezelf stelt.

Moet je alles net zo doen als anderen?

Ben je voortdurend bezig om fouten te voorkomen?

En wat gebeurt er wanneer je jezelf toestaat om ondersteuning of hulpmiddelen te gebruiken?

Soms ontstaat meer rust door niet steeds harder te proberen, maar door je aanpak aan te passen.

6. Zoek ondersteuning wanneer dat nodig is

Je hoeft niet alles zelfstandig op te lossen.

Een coach, psycholoog of andere deskundige kan helpen bij praktische vaardigheden, planning, emotieregulatie en het omgaan met stress.

Bij ADHD is ondersteuning het meest zinvol wanneer die aansluit bij jouw specifieke problemen en dagelijks functioneren.

Welke behandeling is er voor ADHD?

Wanneer je vermoedt dat je ADHD hebt, kan de huisarts beoordelen of verder onderzoek verstandig is.

Voor de diagnose is een zorgvuldige beoordeling door een daarvoor bevoegde deskundige nodig.

Daarbij wordt niet alleen gekeken naar huidige kenmerken, maar ook naar de ontwikkeling vanaf de jeugd en de invloed op verschillende levensgebieden.

Mogelijke behandelingen zijn:

• Psycho-educatie: begrijpen wat ADHD inhoudt en hoe het zich bij jou uit.
• Cognitieve gedragstherapie en vaardigheidstraining.
• Praktische begeleiding of coaching.
• Medicatie, wanneer dit passend is en wordt voorgeschreven door een bevoegde behandelaar.

Welke combinatie het beste past, hangt af van de aard en ernst van de problemen, persoonlijke voorkeuren en eventuele andere klachten.

Op Thuisarts.nl kun je meer lezen over ADHD bij volwassenen en de beschikbare behandelingen.

Kan hypnotherapie helpen bij ADHD of ADD?

Bij Hypnose Noord richt mijn begeleiding zich niet op het diagnosticeren of genezen van ADHD.

Wel kan ik samen met jou onderzoeken of bepaalde problemen die je ervaart, samenhangen met spanning, onzekerheid of aangeleerde gedragspatronen.

Misschien merk je dat je voortdurend druk voelt om te presteren. Of dat je moeite hebt om grenzen te stellen omdat je anderen niet wilt teleurstellen.

Met hypnotherapie kunnen we aandacht besteden aan dergelijke overtuigingen en de betekenis achter je reacties.

Daarnaast kan het leren herkennen en reguleren van spanning ondersteunend zijn wanneer je regelmatig stress ervaart.

Het is belangrijk om hierin realistische verwachtingen te hebben.

Er is onvoldoende betrouwbaar wetenschappelijk bewijs dat hypnotherapie ADHD zelf behandelt. Hypnotherapie is daarom geen vervanging voor reguliere ADHD-diagnostiek, gedragstherapie of medicatie wanneer die aangewezen zijn.

Eventuele aanvullende begeleiding richt zich op specifieke hulpvragen en wordt bij voorkeur afgestemd op de bestaande behandeling.

Wanneer is professionele begeleiding verstandig?

Misschien herken je verschillende kenmerken van ADHD, maar heb je nooit een diagnose gekregen.

Dat betekent niet automatisch dat je ADHD hebt.

Concentratieproblemen, onrust en vergeetachtigheid kunnen bijvoorbeeld ook samenhangen met slaaptekort, stress, angst of andere lichamelijke en psychische omstandigheden.

Wanneer deze klachten langdurig aanwezig zijn en invloed hebben op je dagelijks functioneren, is het verstandig om dit met je huisarts te bespreken.

Heb je al een ADHD-diagnose, maar merk je dat je ondanks ondersteuning blijft vastlopen? Bespreek dan met je behandelaar welke aanvullende hulp passend kan zijn.

Meer inzicht in jezelf, minder strijd met jezelf

Wanneer je voortdurend het gevoel hebt dat je anders functioneert dan anderen, kan dat veel invloed hebben op hoe je naar jezelf kijkt.

Misschien probeer je jezelf al jarenlang te veranderen. Meer discipline, meer controle, harder werken.

Maar wat als je ook leert begrijpen hoe jij functioneert en wat je nodig hebt?

Niet ieder probleem vraagt om harder je best doen. Soms vraagt het om een andere aanpak, meer passende ondersteuning of het loslaten van verwachtingen die niet bij je passen.

Vanuit inzicht kan ruimte ontstaan om bewuster met je mogelijkheden en grenzen om te gaan.

Ervaar je naast ADHD-kenmerken veel spanning, onzekerheid of terugkerende patronen?

Bij Hypnose Noord bied ik persoonlijke begeleiding met hypnotherapie en aandacht voor zelfregulatie, wanneer dat passend is bij jouw hulpvraag.

Tijdens een vrijblijvende kennismaking bespreken we jouw situatie en bekijken we of aanvullende begeleiding zinvol kan zijn.

Plan een vrijblijvende belafspraak om de mogelijkheden te bespreken.