Hypnose. Bij veel mensen roept het woord nog altijd bijzondere beelden op.

Misschien denk je aan een hypnotiseur op een podium die iemand iets grappigs laat doen. Of aan een persoon die met gesloten ogen in een stoel zit en nergens meer iets van merkt.

Dat beeld begrijp ik. Lange tijd werd hypnose vooral op die manier onder de aandacht gebracht.

Maar therapeutische hypnose is iets anders dan de voorstelling die je tijdens een show ziet.

Jaren geleden werd ik in Grou geïnterviewd over mijn werk bij Hypnose Noord. Het gesprek begon met een vraag die ik nog regelmatig hoor:

Hypnose, is dat niet iets waarbij mensen de controle verliezen en dingen doen die ze eigenlijk helemaal niet willen?

Die vraag vormde een mooie aanleiding om te vertellen wat hypnotherapie werkelijk inhoudt.

In dit artikel blik ik terug op dat gesprek en leg ik uit hoe ik tegenwoordig naar hypnose, spanning, gedrag en verandering kijk.

Een gesprek over hypnotherapie in Grou

Het oorspronkelijke interview vond plaats in Grou, waar ik destijds werkzaam was als hypnotherapeut.

Tijdens het gesprek kwam het bekende beeld van showhypnose al snel ter sprake.

Want wanneer iemand het woord hypnose hoort, is dat soms nog steeds de eerste associatie.

De werkelijkheid van mijn werk is anders.

Bij hypnotherapie gaat het niet om iemand de controle ontnemen.

Het gaat om samenwerken, gerichte aandacht en het onderzoeken van persoonlijke ervaringen.

De cliënt speelt daarbij een actieve rol.

Mijn praktijk is inmiddels gevestigd in Wergea, vlak bij Leeuwarden. Het interview in Grou is daarom een terugblik op een eerdere periode, terwijl de uitleg over mijn werkwijze aansluit bij hoe ik tegenwoordig naar begeleiding kijk.

Wat is hypnose eigenlijk?

Hypnose is een toestand waarin aandacht op een bepaalde manier wordt gericht.

Je kunt bijvoorbeeld geconcentreerd luisteren naar een verhaal of je iets levendig voorstellen.

Tijdens een hypnotherapiesessie wordt gebruikgemaakt van aandacht, verbeelding en suggesties.

Sommige mensen ervaren daarbij diepe ontspanning.

Anderen merken vooral dat ze geconcentreerd zijn en minder bezig zijn met afleiding uit hun omgeving.

Er is niet één vaste ervaring die iedereen tijdens hypnose heeft.

En diepe ontspanning is ook niet noodzakelijk voor iedere vorm van hypnose.

Verlies je tijdens hypnose de controle?

Nee, therapeutische hypnose betekent niet dat je plotseling geen controle meer hebt over jezelf.

Je blijft betrokken bij wat er gebeurt.

Je kunt aangeven wanneer iets niet prettig voelt en je kunt vragen stellen of een oefening onderbreken.

Dat vind ik een belangrijk uitgangspunt.

Een goede therapeutische samenwerking vraagt om vertrouwen en duidelijkheid.

Daarom bespreken we vooraf wat we gaan doen en wat je kunt verwachten.

Hypnose is geen manier om iemand tegen zijn wil allerlei opdrachten te laten uitvoeren.

Wat is het verschil tussen showhypnose en hypnotherapie?

Het doel van showhypnose is entertainment.

Daarbij staat de voorstelling centraal en worden vaak deelnemers gekozen die bereid zijn om actief mee te doen.

Hypnotherapie heeft een ander doel.

Tijdens therapeutische begeleiding staat de persoonlijke hulpvraag van de cliënt centraal.

Misschien wil iemand onderzoeken waarom bepaalde situaties zoveel spanning oproepen.

Of waarom een gedragspatroon steeds terugkomt, ook wanneer iemand daar graag verandering in wil brengen.

Met gerichte aandacht en verbeelding kan ruimte ontstaan om zulke ervaringen op een andere manier te onderzoeken.

Daarbij blijft het belangrijk dat hypnotherapie niet voor iedere klacht even goed wetenschappelijk is onderbouwd.

Een professionele werkwijze vraagt daarom ook om het herkennen van de grenzen van je eigen expertise.

Waarom zijn mensen soms bang voor hypnose?

Wanneer je niet precies weet wat er tijdens hypnose gebeurt, kan het idee spannend zijn.

Misschien ben je bang dat je de controle verliest.

Of dat een therapeut gedachten uit je hoofd kan halen waarvan je zelf niet wist dat ze er waren.

Dat zijn begrijpelijke vragen, maar hypnose werkt niet op die manier.

Een hypnotherapeut kan geen gedachten lezen.

Ook is hypnose geen betrouwbare manier om verborgen herinneringen terug te halen.

Sterker nog: suggestieve technieken kunnen het geheugen beïnvloeden en soms bijdragen aan herinneringen die niet overeenkomen met wat werkelijk is gebeurd.

Daarom is voorzichtigheid belangrijk wanneer iemand onder hypnose ervaringen uit het verleden onderzoekt.

Mijn uitgangspunt is niet om verborgen waarheden te zoeken, maar om te kijken naar wat iemand op dit moment ervaart en waar diegene in het dagelijks leven tegenaan loopt.

Hoe ziet een hypnotherapiesessie eruit?

Een sessie begint bij mij niet onmiddellijk met hypnose.

We beginnen met een gesprek.

Ik wil eerst begrijpen waar je tegenaan loopt.

Wat ervaar je?

In welke situaties merk je dat?

En vooral: wat zou je graag anders willen?

Misschien wil je minder spanning ervaren.

Of meer vertrouwen ontwikkelen in situaties die je nu vermijdt.

Soms blijkt tijdens het gesprek dat er meerdere factoren meespelen.

Dan kijken we samen welke benadering passend kan zijn.

Eerst begrijpen, daarna onderzoeken

Voor mij is het belangrijk om niet alleen naar het zichtbare probleem te kijken.

Wanneer iemand bijvoorbeeld moeite heeft om grenzen aan te geven, is dat niet altijd een kwestie van onvoldoende wilskracht.

Misschien is die persoon bang voor afwijzing.

Of heeft hij geleerd dat het belangrijk is om anderen voortdurend tevreden te houden.

Daarom onderzoek ik graag wat de functie van het gedrag zou kunnen zijn.

Wat probeert iemand ermee te bereiken?

Welke behoefte speelt mogelijk mee?

En helpt de huidige strategie nog?

Het werken met gerichte aandacht

Wanneer hypnotherapie passend is, kan een hypnotische oefening onderdeel zijn van de begeleiding.

Je wordt uitgenodigd om je aandacht op een bepaalde ervaring te richten.

Dat kan bijvoorbeeld via verbeelding of het voorstellen van een situatie.

De inhoud stemmen we af op jouw hulpvraag.

Het doel is niet om het verleden te wissen of gedachten eenvoudigweg te vervangen.

Het gaat om het onderzoeken van ervaringen en mogelijke nieuwe reacties.

De strategie achter ons gedrag

Een onderwerp dat in mijn werk steeds terugkomt, is de strategie achter gedrag.

Stel je voor dat je moeite hebt om nee te zeggen.

Je zegt ja tegen verzoeken van anderen, ook wanneer je daar eigenlijk geen ruimte voor hebt.

Op het eerste gezicht lijkt het probleem dat je geen grenzen stelt.

Maar wanneer je verder kijkt, kan er een behoefte achter liggen.

Misschien wil je voorkomen dat iemand teleurgesteld raakt.

Of ben je bang dat anderen je minder aardig vinden wanneer je voor jezelf kiest.

De behoefte aan verbinding is begrijpelijk.

Maar voortdurend je eigen grenzen overschrijden kan op langere termijn leiden tot spanning of uitputting.

Daarom is het belangrijk om niet alleen te kijken naar wat je doet, maar ook naar wat je met dat gedrag probeert te bereiken.

Wat heeft het autonome zenuwstelsel met spanning te maken?

Wanneer je een situatie als bedreigend ervaart, kunnen er lichamelijke reacties ontstaan.

Je hartslag neemt toe.

Je ademhaling verandert.

Je spieren spannen zich aan.

Het autonome zenuwstelsel speelt een belangrijke rol bij deze processen.

Deze reacties zijn niet altijd een bewuste keuze.

Je kunt bijvoorbeeld heel goed begrijpen dat een bepaald gesprek niet gevaarlijk is en toch lichamelijke spanning voelen.

Dat laat zien dat gedachten en lichamelijke reacties elkaar kunnen beïnvloeden.

In mijn begeleiding besteed ik daarom ook aandacht aan het herkennen van lichamelijke signalen en het ontwikkelen van zelfregulatie.

Maar het autonome zenuwstelsel verklaart niet iedere psychische klacht.

Ervaringen, omstandigheden, verwachtingen en andere factoren spelen eveneens een rol.

Kan hypnotherapie helpen bij angst?

Angst is een van de onderwerpen waarmee mensen zich bij mijn praktijk melden.

Misschien ben je bang om te vliegen.

Of voel je veel spanning wanneer je een presentatie moet geven.

Soms ontstaat angst zonder dat je precies begrijpt waarom.

Tijdens begeleiding kunnen we onderzoeken welke verwachtingen, lichamelijke reacties en gedragingen bij de angst betrokken zijn.

Met hypnotherapie kunnen gerichte aandacht en verbeelding worden gebruikt om persoonlijke ervaringen te onderzoeken.

Toch is het belangrijk om onderscheid te maken tussen mogelijke ondersteuning en bewezen behandeling.

Bij veel angststoornissen is cognitieve gedragstherapie, vaak met exposure, een goed onderzochte behandeling.

Het bewijs voor hypnotherapie als zelfstandige behandeling van ernstige angststoornissen is beperkter.

Daarom is een passende beoordeling belangrijk wanneer angst je dagelijks leven ernstig beperkt.

Kun je met hypnose traumatische ervaringen verwerken?

Sommige mensen komen bij een therapeut omdat ervaringen uit het verleden nog steeds veel invloed hebben.

Dat kunnen ingrijpende gebeurtenissen zijn die spanning, vermijding of andere klachten oproepen.

Maar hypnose is geen gegarandeerde manier om trauma te verwerken.

Het is ook niet juist om ervan uit te gaan dat traumatische herinneringen altijd ergens verborgen in het onderbewuste liggen opgeslagen en tijdens hypnose moeten worden teruggevonden.

Bij een posttraumatische stressstoornis zijn gespecialiseerde behandelingen beschikbaar, waaronder traumagerichte cognitieve gedragstherapie en EMDR.

Die behandelingen hebben een stevigere wetenschappelijke onderbouwing.

Wanneer iemand traumaklachten heeft, is het belangrijk om zorgvuldig te beoordelen welke hulp nodig is.

Wat kun je verwachten van hypnotherapie?

Mensen reageren verschillend op hypnotische technieken.

Sommige mensen vinden het prettig om met verbeelding te werken.

Anderen hebben daar minder aansluiting bij.

Ook verschilt het per hulpvraag welke aanpak passend is.

Daarom kan ik niet vooraf beloven dat een bepaalde klacht na één of enkele sessies verdwenen is.

Een traject begint met een realistisch gesprek over wat je wilt bereiken en wat de mogelijkheden en beperkingen zijn.

Verandering vraagt soms tijd

Misschien heb je jarenlang op een bepaalde manier gereageerd.

Dan is het begrijpelijk dat verandering niet altijd direct plaatsvindt.

Nieuwe inzichten kunnen waardevol zijn, maar meestal gaat het ook om wat je vervolgens in je dagelijks leven doet.

Hoe ga je om met een moeilijke situatie?

Welke keuzes maak je?

En lukt het om nieuw gedrag te oefenen wanneer het spannend wordt?

Daarom zie ik een sessie niet als een losstaande oplossing.

De betekenis ervan hangt ook samen met hoe je nieuwe ervaringen en inzichten vervolgens gebruikt.

Waarom zijn vertrouwen en samenwerking zo belangrijk?

Tijdens het interview in Grou ging het ook over de reacties van mensen die hypnotherapie hadden ervaren.

Positieve ervaringen kunnen anderen nieuwsgierig maken.

Maar persoonlijke verhalen zijn geen bewijs dat een behandeling voor iedereen werkt.

Wat ik belangrijker vind, is dat iemand zich voldoende veilig voelt om open te spreken over wat hem of haar bezighoudt.

Dat begint met duidelijke communicatie.

Welke verwachtingen heb je?

Wat wil je veranderen?

En welke manier van begeleiden past daarbij?

Een goede samenwerking betekent ook dat je mag aangeven wanneer iets niet aansluit.

Therapie is geen proces waarin een behandelaar alle antwoorden heeft.

Het is een gezamenlijke zoektocht naar wat voor jou betekenisvol en behulpzaam kan zijn.

Hypnotherapie in Grou en mijn huidige praktijk in Wergea

Het interview in Grou hoort bij een eerdere periode van Hypnose Noord.

Sindsdien is mijn werkwijze verder ontwikkeld.

Naast hypnotherapie besteed ik aandacht aan het autonome zenuwstelsel, zelfregulatie en het herkennen van persoonlijke gedragspatronen.

Mijn praktijk bevindt zich tegenwoordig aan de Fricoweg in Wergea, in de omgeving van Leeuwarden.

Vanuit deze locatie ontvang ik mensen die willen onderzoeken waarom ze steeds opnieuw tegen bepaalde moeilijkheden aanlopen.

Dat kan gaan over spanning, onzekerheid, angst of andere persoonlijke hulpvragen.

De begeleiding is persoonlijk en afgestemd op de situatie.

Daarbij kijk ik ook of andere vormen van hulpverlening geschikter zijn.

Welke vragen kun je stellen voordat je hypnotherapie overweegt?

Wanneer je nieuwsgierig bent geworden, is het verstandig om eerst goed na te denken over wat je zoekt.

Je kunt jezelf bijvoorbeeld vragen:

• Wat wil ik graag veranderen?
• Waar loop ik in het dagelijks leven tegenaan?
• Wat heb ik eerder geprobeerd?
• Wat verwacht ik van hypnotherapie?
• Welke andere behandelingen zijn mogelijk?
• Voel ik voldoende vertrouwen in de werkwijze van de therapeut?

Je hoeft vooraf niet alle antwoorden te hebben.

Een kennismakingsgesprek is juist bedoeld om zulke vragen samen te bespreken.

Van nieuwsgierigheid naar inzicht

Het gesprek in Grou begon destijds met een herkenbare vraag over showhypnose.

Achter die vraag zat vooral nieuwsgierigheid.

Wat gebeurt er eigenlijk tijdens hypnose?

En hoe kan zo’n werkwijze binnen therapeutische begeleiding worden gebruikt?

Dat zijn nog steeds goede vragen.

Voor mij gaat hypnotherapie niet over iemand laten doen wat hij niet wil.

Het gaat over aandacht, samenwerking en het onderzoeken van persoonlijke ervaringen.

En misschien nog belangrijker: over begrijpen wat iemand probeert te bereiken met gedachten en gedrag die inmiddels niet meer behulpzaam zijn.

Wil je onderzoeken welke persoonlijke patronen invloed hebben op jouw spanning, onzekerheid of gedrag?

Bij Hypnose Noord kun je tijdens een vrijblijvende kennismaking bespreken wat je ervaart en of hypnotherapie passend kan zijn.

Samen bekijken we welke ondersteuning aansluit bij jouw situatie.

Plan een vrijblijvende belafspraak om de mogelijkheden te bespreken.